• This topic has 3 voices and 3 replies.
Viewing 4 posts - 1 through 4 (of 4 total)
  • Author
    Posts
  • #344058

    Anonymous
    [img width=700 height=524]http://bialczynski.files.wordpress.com/2012/09/bilcza-werteba-fot-aleks-zaremba-4544999.jpg”/>

    [size=14pt]Verteba Cave near Bilche Zolote village[/size]

    Verteba Cave and its Trypillian artefacts became known to the archaeological community since its accidental discovery in 1822 (Rook, Trela 2001). Archaeological excavations at the cave started in 1876 at which time human remains were unearthed from a 0.45 m layer of topsoil covering the entire floor surface of the cave (Krushelnytska, Bandrivsky 1998). A systematic archaeological excavation started in the cave in 1890 and lasted three years. During the next round of archaeological examination in the Verteba Cave from 1898 to 1904, a flattened bone plate in the shape of a bovid head with an outline of a woman figure etched on the surface was found near the cave entrance (Figure 2A). Today this plate along with over 300 clay vessels 900 and boxes filled with over 35 thousand pieces of ceramics, 120 anthropomorphic and zoomorphic figurines, and other artefacts found during early discoveries at the cave are housed at the Museum of Archaeology in Krakow, Poland (Kadrow et al. 2003).
    http://www.iansa.eu/papers/IANSA-2010-01-02-nikitin.pdf

    Entrance to the Werteba Cave near Bilche Zolote village (вхід до печери Вертеба біля с. Більче Золоте)

    [img width=525 height=700]http://bialczynski.files.wordpress.com/2012/09/bilcze-wejscie-do-jask-werteba-alt-666-27530669.jpg”/>

    [img width=466 height=700]http://bialczynski.files.wordpress.com/2012/09/bilcze-entrance-werteba-fot-volodymyr-rizun-36663645.jpg”/>

    There is an unknown text written by Bogusz Zygmunt Steczynski in 1870. The text describes exploration of Werteba cave (Podolia, formerly in Poland) which was carried out by Jan Chmielecki, a local leaseholder, in 1822. After digging through the entrance about 500-600 m of cave passages were discovered. Some human bones, bonfire remnants and one silver coin were found. Picture shows the first cave of Podolia map from 1878.

    image

    Cave plan, 1878

    Excavations at the cave carried on throughout the 20th century. In 1914 additional finds of human remains were made along the cave walls (Stojanowski 1948). Since 1996 the cave has been studied on a regular basis by the archaeological team from the Borschiv Regional Museum. To date the team excavated a total of 64 m2 of the cave area uncovering a wealth of artefacts.

    Based on the analysis of the ceramics and plastics typology three cultural horizons have been identified and matched to the corresponding archaeological layers in Verteba Cave (Kadrow et al. 2003). These horizons belong to the BII, CI and CII periods of the Trypillian chronology and represent three local groups of TC: Schypynetska, Koshylovetska, and Kasperivska.

    The Schypynetska (SHY) group (BII/CI, 3900–3450 BC) was originally categorised with the Central group of the Painted Pottery culture of south-eastern Europe (Childe 1923), along with the Bilche Zolote group (to which Verteba belongs) and the Cucuteni group (Childe 1923). The pottery of the Central group typologically belongs to the Eneolithic stratum of the Cucuteni site (Cucuteni II) and is characterised by grooved pottery with spiral ornamentation (Childe 1923, Kandyba 1937). The SHY pottery was painted with deep red, black or brown and creamy white colours on a red wash or whitish primer (Childe 1923). The same colours are found at the Bilche-Verteba sites. The pottery shapes are represented by conical dishes, deep bowls, bulging and bi-conical urns, and binocular-shaped vessels. The first cultural horizon of Verteba belongs to this group (Figures 3, 6C).

    image

    Schypynetska group ceramics of the Trypillian Culture Complex (after T. Tkachuk)

    image

    Koshylovetska group ceramics of the Trypillian Culture Complex (after T. Tkachuk)

    More [url=http://http://www.iansa.eu/papers/IANSA-2010-01-02-nikitin.html]here[/url]

    Печера Вертеба

    Печера Вертеба (загальна довжина ходів сягає біля 8 км), відома з давніх часів. Тут спостерігається протягом року стала температура – +10-120С, відносна вологість коливається в межах 92-100%. У печері живе велика колонія кажанів.
    Цікава вона тим, що ще у четвертому-другому тисячоліттях до нашої ери (період неоліту) її обладнали під житло представники самобутньої трипільської культури, хоч взагалі вони традиційно селилися на пагорбах. За велику кількість археологічних знахідок цю печеру називають “Наддністрянською Помпеєю”.

    [img width=700 height=525]http://bialczynski.files.wordpress.com/2012/09/bilcze-werteba-fot-jujuapi-38330171.jpg”/>

    Перше дослідження Вертеби датоване 1876 роком, а чимало знайдених там потім експонатів зайняли почесне місце в музеях Європи (були вивезені туди, коли Тернопільщина входила до складу Польщі та Австро-Угорщини). А вже за незалежної України, у 1999-му, археологічна експедиція під керівництвом великого ентузіаста і фаната своєї справи, директора Борщівського краєзнавчого музею Михайла Сохацького знайшла у Вертебі цілісний культурний пласт часів неоліту. Відтак ще тоді виникла ідея створити у печері унікальний музей, експозиція якого наче повертала б відвідувачів на кілька тисячоліть назад. Задум було реалізовано – підземний музей відкрив свої двері для відвідувачів.

    Jaskinia Werteba – gipsowa jaskinia, znajdująca się w obwodzie tarnopolskim Ukrainy, w pobliżu wsi Bilcze Złote, na płaskiej wysoczyźnie lessowej.

    Jaskinię odkryto przypadkowo w 1822. Ziemie wokół Bilcza Złotego i sama jaskinia należały wówczas do księcia Adama Sapiehy, a później do jego syna – Leona.

    Odkryto w niej słynne później stanowisko archeologiczne. Pierwszym archeologiem, który z polecenia Komisji Archeologicznej Akademii Umiejętności przeprowadził w l. 1876 – 78 badania w jaskini był Adam Honory Kirkor.

    W wąskich, niskich i bogato rozgałęzionych korytarzach jaskini, do której wchodziło się z góry przez otwór, odkryto ponad 1000 bogato zdobionych naczyń ceramicznych lub ich fragmentów kilkadziesiąt narzędzi krzemiennych i ponad 70 glinianych figurek ludzkich. Przedmioty te znajdowały się w najtrudniej dostępnych zakamarkach jaskini, której istotną cechą były trudności z odpowiednią wentylacją skomplikowanej sieci korytarzy. Zabytki starannie dobierane i deponowane w jaskini przez ponad 1000 lat – pochodzą z okresu między 3870 a 2710 p.n.e. – ze względu na swój wotywny charakter i doskonały stan zachowania wskazują na kultowy charakter tego miejsca. Potwierdza to obecność licznych naczyń pochodzących m.in. z środkowego Podnieprza, środkowego i dolnego Naddniestrza, a nawet z Lubelszczyzny.

    Funkcjonowanie tego miejsca zamarło około 2500 roku p.n.e. i wiązało się z upadkiem miejscowych populacji rolniczych, które ustąpiły miejsca ruchliwym grupom pasterzy.

    image

    Głowa Byka – Two bovid-head shaped bone plates found at Verteba Cave

    image

    Bilcze Złote kultura trypolska 3500 – 2800 pne – Czara – naczynia gliniane

    Zbiór wykopalisk z Bilcza Złotego imienia Książąt Leona i Teresy Sapiehów by Elżbieta Trela

    W listopadzie 1904 roku księżna Teresa Sapieżyna wdowa po księciu Leonie podpisała z Akademią Umiejętności w Krakowie umowę, na mocy której Akademia zobowiązała się skatalogować, uporządkować i konserwować zabytki z Bilcza Złotego, pokazać je na wystawie jako Zbiór wykopalisk z Bilcza Złotego imienia Książąt Leona i Teresy Sapiehów, a także w ciągu dwu lat po złożeniu zbiorów w krakowskim Muzeum ogłosić drukiem naukowe ich opracowanie.

    Po prawie 100 latach umowa doczekała się realizacji. Polsko-ukraiński zespół archeologów poddaje analizie tę, jedną z największych w Europie, kolekcję zabytków. Składa się na nią ponad 300 całych naczyń (niekiedy metrowej wysokości) i ponad 35 tyś. ich fragmentów, około 120 figurek ludzkich i zwierzęcych, ponad 60 glinianych przedmiotów związanych z tkactwem (przęśliki, ciężarki tkackie, szpulka), około 200 narzędzi z kości i rogu, 300 narzędzi krzemiennych i kamiennych (sierpy, siekiery, tłuczki-rozcieracze) oraz ozdoby z kości i muszli, a także niewielki dysk wykonany z hematytu. Zabytki datowane są na okres między poł. V a poł. III tysiąclecia p.n.e.w chronologii kalibrowanej. Dzięki współpracy z archeologami z Ukrainy badającymi od kilku lat stanowisko, z którego pochodzi kolekcja Sapiehów, zabytki wydobyte na początku wieku i dziś po tylu zawirowaniach historii całkowicie pozbawione dokumentacji terenowej, odzyskują kontekst naukowy.

    Jaskinię Werteba odkryto przypadkowo w 1822 r. Ziemie wokół Bilcza Złotego i sama jaskinia należały wówczas do księcia Adama Sapiehy, a później do jego syna – Leona. Pierwszym archeologiem, który z polecenia Komisji Archeologicznej Akademii Umiejętności przeprowadził w latach 1876 – 1878 badania w jaskini był Adam Honory Kirkor. Natomiast pierwsze ślady osady znajdującej się na terenie parku dworskiego odkryto jak podaje Gotfryd Ossowski przypadkowo w 1884 r. O prowadzenie w tym miejscu prac wykopaliskowych ks. Leon Sapieha poprosił w 1889 r. kustosza Muzeum im. ks. Lubomirskich we Lwowie, Pawłowicza. W listopadzie 1890 r. dalsze prace w tym miejscu podjął już sam Ossowski. Odkrył ponad dwadzieścia, jak wówczas sądził, grobów ciałopalnych. W 1890 r. Ossowski zainteresował się również jaskinią Werteba i zlecił wykonanie dokładnego jej planu. Dalsze badania w jaskini w latach 1898, 1904 i 1907, a także niewielkie prace w parku prowadził Włodzimierz Demetrykiewicz. Na podstawie wyników badań Demetrykiewicz sprostował mylną hipotezę Ossowskiego uznając znalezione w parku obiekty za ślady konstrukcji mieszkalnych, nie zaś za ciałopalne groby cegłowe jak sądził jego poprzednik. Po roku 1907 nie prowadzono już większych prac w Bilczu Złotym.

    image
    Wilki – figurki kamienne

    W 1904 r. zabytki pozyskane podczas dotychczasowych badań przekazane zostały, na mocy umowy, Muzeum Akademii Umiejętności w Krakowie, nastąpiło to jednak już po niewyjaśnionej kradzieży część materiałów, która miała miejsce w Bilczu w tym samym roku. Niektóre ze skradzionych zabytków odnalazły się później i przechowywane były w zbiorach Muzeum Dzieduszyckich we Lwowie. Demetrykiewicz zapoczątkował naukowe opracowanie zbiorów bilczańskich. Po jego śmierci materiałami z Bilcza zainteresowała się uczennica prof. Józefa Kostrzewskiego, Mieczysława Ruxer. Zmarła jednak nie dokończywszy pracy. Dzięki zaangażowaniu śp. dr Ewy Rook udało się rozpocząć prace nad całościową analizą tego wspaniałego zespołu.

    ….

    Badania w ramach grantu właśnie się kończą. Polsko-ukraiński zespół archeologów opracował już tę jedną z największych w Europie Środkowej kolekcję zabytków. Składa się na nią ponad 300 całych naczyń i ponad 35 tysięcy ich fragmentów, około 120 figurek ludzkich i zwierzęcych, ponad 60 glinianych przedmiotów związanych z tkactwem (przęśliki, ciężarki tkackie, szpulka), około 200 narzędzi z kości i rogu, około 300 narzędzi krzemiennych i kamiennych (sierpce, siekiery, tłuczki-rozcieracze) oraz ozdoby z kości i muszli, a także niewielki dysk wykonany z hematytu. Zabytki datowane są na okres 3870-2710 lat p.n.e.

    całość tekstu: http://www.ma.krakow.pl/wystawy/bilcze

    image

    Bilcze Złote – figurki antropomorficzne bóstw pogańskich

    image

    Bilcze Złote – plakietka kamienna – Głowa Byka

    image

    Modele domków kultury trypolskiej

    [img width=700 height=466]http://archeowiesci.files.wordpress.com/2010/06/cucutenipottery5.jpg”/>

    Pięknie malowana ceramika kultury trypoliskiej

    image

    Figurka kobiety z kultury trypoliskiej

    [img width=700 height=525]http://bialczynski.files.wordpress.com/2012/09/bilcze-werteba-wnc499trze00601-b.jpg”/>

    http://archeowiesci.pl/2010/06/07/cuda-kultury-trypolskiej-w-toruniu/
    http://www.sprawynauki.waw.pl/?section=article&art_id=626

    [url=http://http://bialczynski.wordpress.com/]Source[/url]

    #396161

    Anonymous

    Very interesting…I would give you reputation points but I have to spread some love before… :D

    Anyways, do you know is this cave open for public? I mean, can it be visited and viewed from inside by tourists?

    #396162

    Anonymous

    Thank you for this thread, Prelja. Btw, Cucuteni culture concerns my country as well.

    #396163

    Anonymous
Viewing 4 posts - 1 through 4 (of 4 total)

You must be logged in to reply to this topic.

Slavorum

11 User(s) Online Join Server
  • Jan Pat II
  • Tujev
  • jorgos
  • kony97
  • кошка
  • GOGA